తెలుగు లో సామెతలు
6 నెలలు సావాసం చేస్తే వారు వీరు అవుతారు.
ఆ మొద్దు లోదే ఈ పెడు.
ఆ తాను ముక్కే !!!
ఆఅదబొఇన తీర్థము ఎదురైనట్లు.
ఆడలేక మద్దెల వోఅడు అన్నట్లు.
ఆది లోనే హంస పాదు.
ఏమి లేని ఎడారిలో ఆముదము చెట్టే మహా వృక్షము.
ఆకలి రుచి ఎరగదు, నిద్ర సుఖం ఎరఘదు.
ఆకాశానికి హద్దే లేదు.
ఆలస్యం అమృతం విషం.
ఆలు లేదు, చూలు లేదు, కొడుకు పేరు సోమలింగం.
ఆరే దీపానికి వెలుగు ఎక్కువ.
ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము.
ఆత్రానికి బుద్ధి మత్తు.
ఆవలింతకు అన్న ఉన్నాడు కాని, తుమ్ముకు తమ్ముడు లేదంట.
ఆవు చేను మేస్తే, దూడ గట్టు మేస్తుందా?
అబద్ధము ఆడిన అతికినట్లు ఉండాలి.
అబ్యాసము కొరకు విద్య.
అడగందే అమ్మైనా అన్నం పెట్టదు.
అద్దాలు నాడు బిడ్డలు కాని, గడ్డలు నాడు కాదు.
అడిగే వాడికి చెప్పేవాడు లోకువ.
ఏ ఎండకు ఆ గొడుగు.
అగడ్తలో పడ్డ పిల్లికి అదే వైకుంటము.
అగ్నికి వాయువు తోడైనట్లు.
ఐశ్వర్యము వస్తే అర్థ రాత్రి గొడుగు పట్టమనేవాడు.
అందని మ్రానిపండ్లకు అర్రుల చాచుట.
అందితే సిగ అంధక పోతే కాళ్ళు.
అంగట్లో అన్నీ ఉన్నా, అల్లుడి నోట్లు సేని ఉన్నట్లు.
అన్నపు చొరవే గాని అక్షరపు చొరవ లేదు.
అంత్య నిష్టూరం కన్నా ఆది నిష్టూరం మేలు.
అప్పు చేసి పప్పు కూడు.
అతి రహస్యం బట్ట బయలు.
అయితే ఆదివారము, కాకుంటే సోమవారము.
అయ్యా వచ్చే వరకు అమావాస్య ఆగుతుంద ???
అయ్యవారిని చెయ్యబోతే కోతి అయ్యినట్లు.
బతికున్తే బలుసాకు తినవచ్చు.
బెల్లం కొట్టిన రాయిల.
భక్తి లేని పూజ పత్రి చేటు.
బూడిదలో పోసిన పన్నీరు.
చాదస్తపు మొగుడు చెబితే వినడు, గిల్లితే ఏడుస్తాడు.
చాప కింద నీరుల.
చచ్చినవాని కండ్లు చారెడు.
చాదువవేస్తే ఉన్నమతి పోయినది.
చదువు రాణి వాడు వింత పశువు.
చేతకానమ్మకే చేస్టలు ఎక్కువ.
చేతులు కాలినాక ఆకులు పట్టుకున్నట్లు.
చక్కనమ్మ చిక్కినా అందమే.
చెడపకురా, చెడేవు.
చీకటి కొన్నాళ్ళు, వెలుగు కొన్నాళ్ళు.
చెరపకురా చేదేధావు, ఉరకకురా పదేధావు.
చెరువుకి నీటి ఆస, నీటికి చెరువు ఆస.
చెవిటి వాడి చెవిలో సంఖం ఊదినట్లు.
చింత చచ్చినా పులుపు చావా లేదు.
చింతకాయలు అమ్మేదానికి సిరిమానం వస్తే, ఆ వంకర టింకరవి ఏమి కాయలని అడుగుతున్ధత.
చివికి చివికి గాలివాన అయినట్లు.
డబ్బుకు లోకం దాసోహం.
దేవుడు వరం ఇచ్చిన పూజారి వరం ఇవ్వడు.
దరిద్రుడి పెళ్ళికి వడగళ్ళ వాన.
దాసుని తప్పు దండము తో సరి.
దెయ్యాలు వేదాలు పలికినట్లు.
దిక్కు లేని వాడికి దేవుడే దిక్కు.
దొంగకు దొంగ బుద్ధి, దొరకు దొర బుద్ధి.
దొంగకు తెలు కుట్టినట్లు.
దూరపు కొండలు నునుపు.
దున్నపోతు మీద వర్షం కురిసినట్లు.
దురాస దుఖ్ఖము చేటు.
ఈతకు మించిన లోతే లేదు.
ఎవరికీ వారే యమునా తీరే.
ఎవరు తీసుకున్న గోతిలో వారే పడతారు. గాడిద సంగీతానికి వొంటే ఆశ్చర్యపడితే, వొంటే అందానికి గాడిద మూర్చ పోయిందట.
గాజుల బేరము భోజనాననికి సరి.
గంతకు తగ్గ బొంత.
గతి లేనమ్మకు గంజే పానకము.
గోఅరు చుట్టూ మీద రోఅకలి పోఅటు.
గొంతెమ్మ కోఅరికలు.
గ్రుడ్డి కన్నా మెల్ల మేలు.
గ్రుడ్డి ఎద్దు జొన్న చేలో పడినట్లు.
గ్రుడ్డు వచ్చి పిల్లను వెక్కిరించినట్లు.
గుడి మింగే వాడికి నంది పిండిమిరియం.
గుడిని, గుడిలో లింగాన్ని, మింగినట్లు.
గుడ్ల మీద కోడిపెట్ట వలే.
గుమ్మడి కాయల దొంగ అంతే భుజాలు తడుముకొన్నాడట.
గుఱ్ఱము గ్రుడ్డి దైనా, దానాలో తక్కువ లేదు.
గురువుకు పంగనామాలు పెట్టినట్లు.
ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలువు.
ఇంట తిని, ఇంటి వాసాలు లేక్ఖపెట్టినట్లు.
ఇంటి దొంగను ఈశ్వరుడైనా పట్టలేదు.
ఇంటి పేరు కస్తురివారు; ఇంటిలో గబ్బిలాల కంపు.
ఇంటికన్నా గుడి బద్రము.
ఇసుక తక్కెడ పేద తక్కెడ.
జోగి-జోగి రాజుకుంటే రాలేది బూడిదే.
కాచిన చెట్టుకే రాళ్ళ దెబ్బలు. కాగల కార్యము గంధర్వులే తీర్చినట్లు.
కాకి ముక్కుకు దొండ పండు.
కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు.
కాలం కలిసి రాక పోతే, కర్రే పామై కాటు వేస్తుంది.
కాలు జారితే తీసుకోగలము కాని, నోరు జారితే తీసుకోగలమా!
కాసు ఉంటే మార్గముంటది.
కడుపు చిన్చుకున్తే కాళ్ళపై పడ్డట్లు.
కలకాలపు దొంగ ఒకనాడు దొరుకును.
కలిమి లేములు కావడి కుండలు.
కలిసి వచ్చే కాలం వస్తే, నడిచి వచ్చే కొడుకు పుడతాడు.
కంచే చేను మేసినట్లు.
కంచు మ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా!
కందకు లేని దురద కత్తి పీత కెందుకు ?
కందకు కత్తి పీత లోకువ.
కందెన వేయని బండికి కావాల్సినంత సంగీతం.
కరవమంతే కప్పకు కోపం, విడవమంతే పాముకు కోపం.
కీడెంచి మేలేన్చామన్నారు.
కొండ నాలికకి మందు వేస్తే, ఉన్న నాలిక ఊదినట్లు.
కొండల్లే వచ్చిన ఆపద కూడా మంచువలే కరిగినట్లు.
కొండను తొవ్వి యెలుకను పట్టినట్లు.
కొన్న దగ్గిర కొసరు గాని, కోరిన దగ్గర కొసురా ??
కూసే గాడిద వచ్చి మేసే గాదిదను చెరచిందట.
కూటి కోసం కోటి విద్యలు.
కూటికి పేదైతే కులానికి పేదా ?
కొరివితో తల గోక్కున్నట్లు.
కోతి పుండు బ్రహ్మ రాకశాసి.
కోతికి కొబ్బరి చిప్ప ఇచ్చినట్లు.
కొత్తొక వింత-పాతొక రోత.
కోటి విద్యలు కూటి కొరకే.
కొత్త అప్పుకు పోతే పాత అప్పు బయటపడ్డదట.
కొత్త భిచ్చగాడు పొద్దు ఎరగడు.
Krushito naasti durbhiksham.
క్షేత్ర మెరిగి విత్తనము, పాత్ర మెరిగి దానము.
కుడుము చేతికిస్తే పండగ అనేవాడు.
కుక్క కాటుకు చెప్పు దెబ్బ.
కుక్క వస్తే రాయి దొరకదు, రాయి దొరికితే కుక్క రాదూ.
Laeni daatha kantae unna lobhi nayam.
Loguttu perumaallaku eruka. మంచమున్నంత వరకు కాళ్ళు చాచుఖో.
మంచిమాతకు మంది అంతా మనవాళ్లే.
మంది ఎక్కువ అయితే మజ్జిగ పలచన అయినట్లు.
మనిషి మర్మము, మాని చేవ బయటకు తెలియవు.
Manishi paedha ayithae maataku paedhaa??
Manishiki maatae alankaram.
మనిషికొక మాట-గోద్దుకోక దెబ్బ.
మనిషికొక తెగులు మహిలో వేమ అన్నారు.
మంత్రాలకు చింతకాయలు రాలవు.
మీ బోడి సంపాదనకు ఇద్దరు పెళ్ళాల ?
మెత్తగా ఉంటే మొత్త బుద్ది అయ్యిందట.
మొక్కి వొంగానిది మాని వొంగునా.
మొరిగే కుక్క కరవదు.
మొసేవానికి తెలుసు కావడి బరువు.
ముల్లును ముల్లుతోనే తీయాలి, వజ్రాన్ని వజ్రం తోనే కొయ్యాలి.
ముందా కాదు, ముత్తైదువా కాదు.
ముందర కాళ్ళకి బంధాలు వేసినట్లు.
ముందుకు పోతే గొయ్యి-వెనుకకు పోతే నుయ్యి.
ముంజేతి కంకనముకు అద్దము ఎందుకు?
నడుమంత్రపు సిరి, నరాల మీద పుండు.
నేతి బీరకాయలో నెయ్యి ఎంత ఉందో, నీ మాటలో అంతే నిజం ఉంది.
నక్కకి నాగలోకానికి ఉన్నంత తేడా.
నవ్వు నాలుగు విధాల చేటు.
నీ చెవులకు రాగి పొగులే అంతే అవీ నీకు లేవే అన్నట్లు.
నిదానమే ప్రధానం.
నిజం నిప్పు లాంటిది.
నిమ్మకు నీరు ఎత్తినట్లు.
నిండు కుండ తొణకదు.
నిప్పు ముట్టనిది చేయి కాలదు.
నూరు గొడ్లు తిన్న రాబందుకైన ఒకటే గాలిపెట్టు.
నూరు గుర్రాలకు అధికారి, ఇంట భార్యకు యందు పూరి.
ఒక వోరలో రెండు కత్తులు ఇమడవు.
ఊపిరి ఉంటే ఉప్పు అమ్ముకొని బ్రతకవచ్చు.
ఊరంతా చుట్టాలు, ఉత్తికట్ట తావు లేదు.
ఊరు మొహం గోడలు చెపుతాయి.
పాకి దానితో సరసం కంటే అత్తరు సాయిబు తూ కలహం మేలు.
పాము కాళ్ళు పామున కెరుక.
పానకములో పుడక.
పాపమని పాత చీర ఇస్తే గోడ చాటుకు వెళ్లి మూర వేసిందట.
పచ్చ కామెర్ల వచ్చిన వాడికి లోకం అంతా పచ్చగా కనపడినట్లు.
పండిత పుత్రా - పరమ సున్ట్ట.
పనిలేని మంగలోడు పిల్లి తల గొరిగాడంట.
పరిగెత్తి పాలు తాగే కంటే నిలబడి నీళ్ళు తాగడం మేలు.
పట్టిపట్టి పంగనామం పెడితే గోడ చాటుకు వెళ్లి చెరిపి వేసుకున్నాడట.
పెదిమ దాటితే పెన్నా దాటును.
పెళ్లి అంతే నూరేళ్ళ పంట.
పెళ్ళికి వెళుతూ పిల్లిని చంకన పెట్టుకు వెళ్లినట్టు.
పేనుకు పెత్తనమిస్తే తల అంట కొరికిందట.
పెరుగు తోట కూరలో పెరుగు ఎంత ఉందో నీ మాటలో అంతే నిజం ఉంది.
పిచ్చి కోఅతికి తెలు కుట్టినట్లు.
పిచ్చోడి చేతులో రాయిల.
పిచ్చుక మీద బ్రహ్మాస్త్రము.
పిల్లి సేపాలకు ఉట్లు తేఘుతహాయ?
పిల్లికి చెలగాటము, యెలుకకు ప్రాణ సంకటము.
పిండి కొద్ది రొట్టె.
పిట్ట కొంచెము కూత ఘనము.
పోఅరు నష్టము పొందు లాభము.
పోరాని చోట్లకు పోతే రారాని మాటలు రాకపోవు.
పొర్లించి పొర్లించి కొట్టిన మీసాలకు మన్ను కాలేధన్నాడట.
పుణ్యం కొద్ది పురుషుడు, దానం కొద్ది బిడ్డలు.
పువ్వు పుట్టగానే పరిమలించును.
రాజు గారి దివానము లో చాకలోడి పెత్తనము.
రామాయనములో పిడకల వేట.
రామాయణం అంతా విని సీత రాముడుకి ఏమౌతుంది అని అడిగాడంట.
రామేశ్వరం వెళ్ళిన సేనేస్వరం వదలనట్లు.
రెడ్డి వచ్చే మొదలు ఆడే.
రొట్టె విరిగి నేతిలో పడ్డట్లు.
రౌతు కొద్దీ గుఱ్ఱము.
రుణ సేశము, సేత్రు సేశము ఉంచరాదు.
సంగీతానికి చింతకాయలు రాలుతాయా.
సంకలో పిల్లోడిని ఉంచుకొని ఊరంతా వెతికినట్టు.
సంతోషమే సగం బలం.
సిగ్గు విడిస్తే శ్రిరంగామే.
సింగడు అద్దంకి పోను పొయ్యాడు రాను వచ్చాడు.
శివుని ఆజ్ఞ లేఖ చీమైనా కుట్టదు.
శుభం పలకరా ఎంకన్న అంతే పెళ్లి కూతురు ముండ ఎక్కడ అన్నాడంట!
శ్వాస ఉండేవరకు ఆస ఉంటుంది. తా చెడ్డ కోతి వనమెల్లా ఝేరచిన్ధత.
తాడి తనను వాని తల తనను వారు ఉందును.
తాటాకు చప్పుళ్ళకు కుందేళ్ళు భేదురునా?
తాతకు దగ్గులు నేర్పుత.
తేలుకు పెత్తనమిస్తే థెల్లవార్లూ కుట్టిందట.
తన కోపమే తన శత్రువు.
తనను మాలిన ధర్మమూ-మొదలు చెడ్డ బేరము.
తంతే గారెల బుట్టలో పడ్డట్లు.
తప్పులు వెదికే వాడు తండ్రి ఒప్పులు వెదికేవాడు వోర్వలేనివాడు.
తీగ లాగితే దొంక అంతా కదిలినట్లు.
తెగేదాక లాగవద్దు.
తిక్కలోడు తిరనాల్లకు వెళితే ఎక్క దిగా సరిపోయిన్దంత.
తినే ముందు రుచి అడుగకు, వినే ముందు కథ అడుగకు.
తినగ తినగ గారెలు చేదు.
తింటే గారెలు తినాలి, వింటే భారతం వినాలి.
తియ్యటి తేన నిండిన నోటితోనే తేనతీగా కుట్టేది.
ఉల్లి చేసిన మేలు తల్లి కూడా చేయదు.
ఉపకారానికి పోఅతే అపకారమేడురైనట్లు.
ఉరుము ఉరుమి మంగళం మీద పడ్డట్లు.
ఉట్టికెక్కలేనమ్మ స్వర్గానికేక్కున???
వాపును చూసి బలము అనుకున్నాడట.
వీపుమీద కొట్టవచ్చు కాని కడుపు మీద కొట్టరాదు.
వెర్రి వెయ్యి విధాలు.
వినాస కాలే విపరీత బుద్ది.
ఏ ఎండకు ఆన్ గొడుగు.
ఏ గాలికి ఆ చాప.
ఎద్దు పుండు కాకికి ముద్దు.
యేకులు పెడితే బుట్టలు చిరుగునా?
ఎక్కడైనా భావ కాని వంగ తోట దగ్గర మాత్రము కాదు.
ఎప్పుడూ ఆడంబరముగా పలికే వాడు అల్పుడు.
